Je toetsenbord weet meer over jou dan je denkt: zo ga je daarmee om

Heel veel Android-gebruikers kiezen op een gegeven moment een toetsenbord uit en kijken daar verder niet meer naar. Maar sommige toetsenborden, zoals die van Google, kunnen heel veel data bijhouden van hun gebruikers. Zo kun je daarmee omgaan.

Je toetsenbord leest alles

De kans is groot dat wanneer je een toetsenbord op Android gebruikt, je tevens gebruikmaakt van een functie als voorspellende tekst. Hiermee kun je sneller typen, aangezien de app actief met je meedenkt – het kan worden correct voorspellen of spellen wanneer je een typo maakt. Maar dat doet zo’n toetsenbord natuurlijk niet zomaar. Dat werkt alleen als die daarvoor alle beschikbare data heeft. Dat laatste is waar gebruikers bijna niet bij stilstaan.

Het gaat namelijk echt om alles wat je typt. Elk wachtwoord, elk bericht en elke zoekopdracht passeert eerst de toetsenbordapp. Vrijwel al die apps leren op de achtergrond van jouw invoer. Gelukkig kun je veel functies tegenwoordig uitschakelen, maar daar staat dan tegenover dat je wellicht meer typfouten maakt of minder snel berichten tikt. Maar als ik bedenk hoe vaak ik een ingevuld wachtwoord tegengekomen ben bij mijn woordsuggesties, dan vind ik dat een fijne trade-off. Bij mij staan een hoop functies daardoor inmiddels gewoon helemaal uit.

Dataverzameling

Het is geen geheim dat je Android-apparaat erop ingericht is om te leren. Elke keer dat je een woord typt of een suggestie accepteert, slaat je toetsenbord dit bijvoorbeeld op. Het bouwt een profiel op van je woordenschat en de personen met wie je veel communiceert, zodat het je sneller kan helpen in het vervolg. Daarvoor heeft het natuurlijk data nodig, maar een app als Gboard gaat verder dan dat. Die registreert je zoekgeschiedenis en bewaart fragmenten van spraakinvoer. SwiftKey verzamelt vergelijkbare gegevens en kan daarnaast je locatie opvragen.

Ook synchronisatie speelt een grote rol. Sommige toetsenborden maken een automatische back-up van je typegewoonten in de cloud. Samsung Keyboard doet dat via de Samsung Cloud en Gboard stuurt signalen naar Google zodra je je telefoon oplaadt en je met wifi verbonden bent. Nu worden dergelijke gegevens in de meeste, zo niet alle, gevallen geanonimiseerd, maar dan nog krijgen bedrijven veel informatie in handen. Dit staat ook allemaal vermeld in allerlei privacyvoorwaarden, maar geen gezond mens die daar daadwerkelijk serieus doorheen leest om dat zelf te achterhalen. Bij voorgeïnstalleerde toetsenborden ben je waarschijnlijk nergens bewust mee akkoord gegaan toen je begon met typen – maar toch is je toestemming binnen.

Gegevensverzameling beperken

Gelukkig bestaat er ook flink wat transparantie, zodat je weet wat je toetsenbordapp precies volgt. In de Play Store zie je in één oogopslag wat ze precies verzamelen, al moet je dan wel een keer extra klikken op Veiligheid van gegevens. Je bent echter niet helemaal aan de goden overgeleverd en hebt zelf in de hand wat je deelt. Bij Gboard kun je naar de instellingen gaan, kiezen voor privacy en de schakelaars uitzetten voor het delen van gebruiksstatistieken. Je kunt via de machtigingenpagina ook de toegang tot contacten en de microfoon intrekken.

Bij Samsung Keyboard ga je via de instellingen naar algemeen beheer en open je de toetsenbordinstellingen. Hier kun je functies zoals voorspellende tekst en automatische spellingcontrole uitschakelen. Vergeet niet om ook je opgeslagen gegevens te wissen. Als de Samsung Cloud je gegevens back-upt, kun je dit eveneens uitschakelen binnen je accountinstellingen. Hiermee pak je toch een stukje controle terug over je eigen leven. Want grote techbedrijven hoe natuurlijk geen kwaadaardige dingen te doen met de dingen die je intikt, maar dat is het punt ook niet. Het gaat ze simpelweg niets aan.

Alternatief aanbod

Goed, nu kun je je natuurlijk afvragen of Android en zijn apps wel de juiste plek zijn voor mensen die iets geven om privacy, maar dat is een discussie die je elders kunt voeren. Mocht je niet tevreden zijn met de opties die Google, Samsung of Microsoft aanbieden, dan kun je natuurlijk kiezen voor alternatieve toetsenborden die geen gegevens verzamelen. Dat kan met opensource keyboards die alles lokaal houden, geen gebruikmaken van cloudsynchronisatie en geheel werken zonder internetverbinding. Dat kan net wat meer rust geven.

Denk dan bijvoorbeeld aan HeliBoard. Dit is een gratis app die werkt zonder internet, maar ondertussen toch autocorrectie, veegrypen en spraakinvoer aanbiedt. LeanType is daar dan een fork van, die onder meer proofreading en AI-vertalingen toevoegt (eveneens zonder internet). FUTO Keyboard begon ooit als offline spraak-naar-tekstmodule en is nu een goede optie als je gewoon zoekt naar iets dat lokaal draait, zonder tracking. Tot slot hebben we AnySoftKeyboard: die gaat al jaren mee en blijft een gevestigde, privacygerichte optie. Het ondersteunt onder meer gebarentypen en downloadbare taalpakketten. De voorspellingen zijn net iets minder scherp dan bij Gboard, maar het houdt alle gegevens wel gewoon op je eigen apparaat.

Concluderend

Je toetsenbord hoeft simpelweg niet alles van je te weten. Voor de meesten is het uitschakelen van een paar instellingen in Gboard of Samsung Keyboard meer dan voldoende om de privacy beter te waarborgen. Maar voor anderen is de overstap naar een offline toetsenbord de enige oplossing die goed voelt. Het is belangrijk dat je met dit soort dingen te regie terugpakt en dat je een besluit maakt waar je zelf achterstaat, ook wanneer je ooit een keer, wellicht per abuis, akkoord gegaan bent met een onbekende standaardinstelling.

Wat voor toetsenbord gebruik jij en waarom? En welke functies zet je dan aan of uit? Deel je ervaringen in de comments hieronder, zodat we elkaar kunnen helpen.