Waar je aan moet denken wanneer je lossless audio gaat streamen

Verliesvrije muziek, ook wel lossless audio genoemd, is toegankelijk dan ooit. Waar je voorheen nog cd’s moest rippen of specifieke bestanden moest aanschaffen, kun je tegenwoordig ook gewoon naar hi-res muziek luisteren via een muziekstreamingdienst. Maar als je dat doet, dan heb je ook de juiste hardware nodig – en die heeft niet iedereen.

Lossless audio op Android

De kans is in elk geval groot dat je linksom of rechtsom betaalt voor lossless audio en daarmee dus de hoogst mogelijke geluidskwaliteit. En dan wil je daar natuurlijk wel optimaal van genieten. In de praktijk doet niet iedereen dat, omdat veel luisteraars ten eerste niet naar hun instellingen kijken (gebruik ik wel de juiste codec?) en ten tweede daar niet altijd de juiste hardware voor hebben. Daardoor gaat er al veel kwaliteit verloren voordat de muziek je oren bereikt. Heb je bijvoorbeeld een bedrade koptelefoon en maak je gebruik van een dac (digital to analog converter), dan is de kans groot dat je geniet van hi-res tunes.

Veel mensen kiezen echter voor meer gemak en daarmee voor draadloze oordopjes, die ze dan veelal niet goed instellen. Die blijken meer dan eens de zwakste schakelen in zo’n opstelling. In de meeste gevallen maken die namelijk gebruik van de audiocodecs aac of sbc, maar dan heb je eigenlijk geen verliesvrije audiobestanden of dure abonnementen nodig. Dit kwam eerder al aan bod in ons artikel over Samsung, maar nu trekken we het onderwerp wat breder.

De standaard

Standaard maken Android-telefoons gebruik van de subband codec (sbc) of de advanced audio coding (aac) voor de bluetoothverbindingen. Sbc is verplicht voor alle bluetoothapparaten, is ingebouwd in het advanced audio distribution profile (a2dp) en vormt bovendien een vereiste voor elke Android-telefoon binnen het Android Open Source Project. Aac is de standaard voor Apple-apparaten, maar wordt ondertussen ook breed ondersteund binnen het Android-ecosysteem.

Het probleem met beide codecs is dat het lossy codecs zijn. Muziek die je via deze protocollen afspeelt, is daardoor nooit verliesvrij – ongeacht de kwaliteit van het bestand. Ze kunnen per seconde slechts een beperkte hoeveelheid data overdragen. Ze comprimeren het originele audiobestanden om de stream draaiende en stabiel te houden.

De graadmeter

De belangrijkste graadmeter hierbij is de bitrate, uitgedrukt in kilobits per seconde (kbps). Die waarde geeft aan hoeveel bits er in één seconde verwerkt kunnen worden. Hoe hoger de bandbreedte van een draadloze standaard, des te meer data die kan laten paseren. Voor verliesvrije audio geldt cd-kwaliteit als de basis; dat komt neer op 16-bit en 44.1 kHz. Het eerste getal staat voor de bitdiepte en het tweede voor de samplefrequentie.

Door die twee te vermenigvuldigen, en dat resultaat te multipliceren met de twee stereokanalen, ontstaat de vereiste bitrate. Een standaard verliesvrij audiobestand heeft zodoende een waarde van 1.411 kbps. Om die kwaliteit tijdens een bluetoothoverdracht te behouden, moet een codec die 1.411 kbps benaderen zonder compressie toe te passen. Sbc heeft een maximale bitrate van 328 en aac draait op 256 kbps. Beide standaarden komen dus niet in de buurt van de datacapaciteit.

De kabel evenaren

Zoals wel vaker bij tech het geval is, vertelt niet één onderdeel het complete verhaal. Zo speelt de efficiëntie van een codec eveneens een grote rol. Zo kan een codec ook verliesvrije kwaliteit leveren zonder die 1.411 kbps aan te tikken, maar dan moet de compressie wel efficiënt ingericht zijn. En dat is precies wat Qualcomms aptX Lossless doet, bijvoorbeeld. Daardoor is dat ook een geliefde standaard, naast ldac van Sony.

Kijk, geen enkele codec kan momenteel de stabiliteit van een kabel evenaren, maar sommige komen wel in de buurt. Voor het streamen van hoge resolutie audio zijn ldac, lhdc en de aptX-suite (Qualcomm heeftm eerdere smaken) de logische keuzes. Zowel de telefoon als de oordopjes moeten de codec dan wel ondersteunen, uiteraard. Sony’s ldac kom je op verschillende smartphones en audioproducten tegen en piekt op 990 kbps via een variabele bitrate, wat betekent dat de kwaliteit kan terugvallen. En Google voegde onlangs lhdc versie 5 toe voor Android 17, goed voor 1.000 kbps, waar fabrikanten van zouden kunnen profiteren.

De juiste codec

Binnen de aptX-suite van Qualcomm is aptX Lossless het hoogst haalbare met een bandbreedte tot 1,2 Mbps. Hier heb je een telefoon met Snapdragon Sound en compatibele oordopjes voor nodig, waardoor het minder toegankelijk is dan ldac of lhdc. Verder bieden bepaalde merken, waaronder Samsung met nieuwere Galaxy Buds, een eigen hi-res modus om lossless audio te faciliteren. Zonder deze codecs is het opslaan of streamen van verliesvrije muziek zinloos.

Maar ook wanneer je aan alle eisen voldoet voor hi-res audio, dan nog moet je scherp blijven. Want de kans is groot dat die je juiste codec eerst nog handmatig moet selecteren voordat die actief is. Ga hiervoor in de Android-instellingen naar de telefooninformatie en tik zeven keer op het buildnummer. Navigeer vervolgens naar de systeeminstellingen, open de ontwikkelaarsopties en zoek het menu voor de bluetoothaudiocodec. Met verbonden oordopjes kun je hier kiezen voor ldac, lhdc of aptX, maar alleen als je toestel en de gekoppelde audioproducten daar dus allebei support voor aanbieden.

Hoe luister jij naar je muziek op Android? Deel je mening en ervaringen in de comments!